Image

Ngày xuân nói chuyện tương đồng ngôn ngữ

lixi

Tại Trung Quốc, tiếng Quảng Đông còn được gọi là “Việt ngữ” (粵語) vì hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây nguyên trước là đất của dân tộc Bách Việt (百越) (vùng đất mà ngày nay thuộc lãnh thổ phía Nam Trung Quốc cùng một phần ở thượng du, trung và đồng bằng châu thổ miền Bắc Việt Nam), nên họ gọi hai tỉnh ấy là tỉnh Việt.

Hiện nay, tiếng Quảng Đông được sử dụng ở rất nhiều nơi trên thế giới trong đó có cả Việt Nam. Khi xưa người Trung Quốc di cư sang Việt Nam và tập trung đa phần ở miền Nam Việt Nam. Những người Trung Quốc này chủ yếu là đến từ Quảng Đông và Phúc Kiến. Họ đem theo nền văn hóa cũng như tiếng nói Quảng Đông đặc trưng của mình. Khi sang Việt Nam người ta thường gọi họ là người Hoa hoặc Ba Tàu.

theo  http://vi.wikipedia.org/wiki/Tiếng_Quảng_Đông


Từ đó một số từ  Quảng Đông đã dần dần chuyển hoá thành Tiếng Việt mà người Việt Nam sử dung như ngôn ngữ của mình, tất nhiên phải tìm hiểu từ nguyên thì mới hiểu hết được loại Tiếng Việt đó.

Ví dụ, chữ  bính 餠  đọc trại thành chữ  bánh.  Như chữ “chính” đọc trại thành chữ “chánh “, chữ “tính” đọc trại thành chữ “tánh” v.v…

Nhào bột với đường nặn tròn tròn, cho vào lửa sấy chín để ăn gọi là bính. Người làm bánh gọi là bính sư , bột nấu gọi là thang bính . Ngày xưa nhà nào đẻ con, phần nhiều làm bánh để thết khách gọi là thang bính hội 餅會.

8 chữ trong bịch lì xì ở trên ta có thể đọc như sau:

Thông minh lanh lợi – Học nghiệp tiến bộ.

đó là lời chúc đầu năm của người lớn dành cho các cháu thiếu nhi, đọc lên nghe rất giống tiếng Việt.

  1. Chữ Thông (bộ nhĩ/tai): sáng, tai nghe sáng suốt gọi là thông. Như thông minh   sáng suốt, vì có tai mắt cảm giác nhanh nhẹn thì mới nghe thấy được nhiều mà nẩy ra trí tuệ vậy.
  2. Chữ Minh.
    1. Sáng. Như minh tinh   sao sáng, minh nguyệt   trăng sáng. Dân tộc đã khai hóa gọi là văn minh .
    2. Sáng suốt, sáng suốt trong sạch, không bị ngoại vật nó che lấp gọi là minh. Như cao minh   cao sáng, minh giám   soi sáng, minh sát   xét rõ, v.v. Tục gọi quan trên là minh công   nghĩa là vị quan sáng suốt, là theo nghĩa đó.
    3. Phát minh, tỏ rõ. Như phát minh tân lý 明新理  phát minh ra lẽ mới, tự minh tâm khúc 明心曲  tự tỏ khúc nhôi (khúc nôi), minh minh như thử 明明如此  rành rành như thế, quang minh lỗi lạc 明磊落  sáng sủa dõng dạc, v.v.
    4. Mắt sáng. Như táng minh   mù mắt, ông Tử Hạ   con chết, khóc mù mắt, vì thế mới gọi sự con chết là táng minh chi thống 明之痛.
    5. Mới sáng. Như bình minh   vừa sáng.
    6. Sang, sau (dùng cho một thời điểm). Như minh nhật   ngày mai, minh niên   sang năm, v.v.
  3. linh lị  (ta vẫn thường đọc trại là lanh lợi):  lanh lẹ. Chữ Linh đinh   (đọc trại thành lênh đênh) đi vò võ một mình.
    lenhdenh              Phận bèo bao quản nước sa,
    2020. Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh.
                                                                 Truyện Kiều 
  4. Chữ nghiệp 
    (bộ mộc/cây ở trên là chữ “cử” có nhiều nghĩa, ở đây nghĩa là ghi chép)
    Ngày xưa cắt miếng gỗ ra từng khớp để ghi các việc hàng ngày, xong một việc bỏ một khớp, xong cả thì bỏ cả đi, gọi là tu nghiệp . Nay đi học ở trường gọi là tu nghiệp, học hết lớp gọi là tất nghiệp   đều là nói nghĩa ấy cả, nói rộng ra thì phàm việc gì cũng đều gọi là nghiệp cả. Như học nghiệp , chức nghiệp , v.v.. Của cải ruộng nương cũng gọi là nghiệp. Như gia nghiệp   nghiệp nhà, biệt nghiệp   cơ nghiệp riêng, v.v.

 

PS. Các giải thích từ Hán-Việt trên blog này là copy từ Hán-Việt từ điển của Thiều Chửu nhằm mục đích giúp tác giả và các bạn đọc hiểu thêm đôi chút về Tiếng Việt và từ Hán-Việt.

One response to “Ngày xuân nói chuyện tương đồng ngôn ngữ

  1. Chúc Thầy cuối tuần vui khỏe
    😄🐄🐣http://m.webphunu.net/tin-tuc/top-3-cung-hoang-dao-tot-so-nhat-nam-2015-46008
    Có link gửi Thầy. Chúc Thầy mọi điều tốt đẹp như ý.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s