Lubuntu

Hết mười năm làm Trưởng Khoa Toán-Tin tôi trả lại chiếc máy tính IBM ThinkPad T400/4 GB Ram cho Khoa Toán-Tin. Sau hai năm làm Giám đốc-Tổng biên tập nhà xuất bản tôi cũng trả lại chiếc máy tính cùng nhãn hiệu cho Nhà Xuất bản. Cũng vào thời điểm đó các Phó trưởng Khoa Toán-Tin cũng trả lại các máy tính xách tay mà tôi đã cấp cho họ khi còn làm công tác quản lý Khoa Toán-Tin chung với tôi. Chúng tôi xem đó là việc làm tự nhiên, tất yếu và tự trọng. Riêng ở Nhà xuất bản không biết vì lý do gì họ bám riết đòi máy tính, chắc họ sợ tôi giữ lại. Nguyên nhân chậm trễ không phải do tôi “câu giờ” mà vì để backup 500 GB dữ liệu ra đĩa cứng lưu trữ. Khi tôi đến giao máy tính, đại diện nhà xuất bản ký nhận máy tính hoạt động bình thường với Hệ điều hành Ubuntu Linux, dù họ chẳng biết gì về Linux.

Trở về làm một giảng viên bình thường, gia đình tôi mua một máy tính để bàn cấu hình khá cao và cũng 4 GB Ram. Tôi cài vào đó Ubuntu Linux từ bản 11.04 rồi 11.10, 12.04, 12.10 và cuối cùng hiện nay Ubuntu 13.04. Mọi việc suôn sẻ. Ban đầu nhà tôi cứ nghĩ tôi ngồi máy tính vừa vô bổ, vừa mất thời gian vừa tổn hao sức khoẻ. Nhưng rồi Khi Công ty CP Điện tử Việt Nhật trả cho tôi 10 triệu đồng tiền viết quyển sách 65 trang hướng dẫn sử dụng máy tính VINACAL 570 ES Plus và gần đây Công ty Cổ phần XNK Bình Tây trả cho tôi 18 triệu tiền viết quyển sách 120 trang hướng dẫn giải toán Toán-Lý-Hoá-Sinh với máy tính CASIO FX-570 VN Plus vào những lúc mà tôi quá cần tiền để đóng học phí và cấp sinh hoạt phí cho con, thì các suy nghĩ xưa cũ đã được thay đổi. Toàn bộ Blog này tôi viết với chiếc máy tính để bàn đó.

Nảy sinh một vấn đề có vẻ rất đơn giản, đó là suốt mùa hè năm 2013 tôi xuôi ngược các tỉnh để hướng dẫn giáo viên trung học sử dụng máy tính cầm tay. Bài trình chiếu tôi viết bằng \LaTeX nhưng không có máy tính xách tay để mang theo. Bạn bè bảo lấy máy tính của họ mà đi dạy. Sau ba lần mượn máy tính tôi cũng phải nghĩ tới một giải pháp là thôi không mượn máy tính nữa, nhưng cũng không muốn mua máy tính khác. Một phần vì công việc không đòi hỏi di động như trước đây, một phần cũng ít có nhu cầu chiếu các bài giảng như khi còn dạy \LaTeX và Ubuntu cho sinh viên. Mặt khác do tính tôi không muốn chi một khoản tiền lớn cho một nhu cầu không còn mấy bức thiết, vì cùng lắm là khi đi dạy máy tính ở các tỉnh, có thể dùng máy tính của công ty XNK Bình Tây hoặc Việt-Nhật như chuyến đi dạy gần đây.

Thế rồi con gái tôi bảo chồng nó mang về cho tôi cái máy tính Compaq Presario V3000 mà nó đã dùng khi còn đi học đại học cách đây gần 5 năm. Máy tính vẫn còn mới và cũng đẹp. Nghĩ rằng Ubuntu chạy được trên một máy tính cũ, cấu hình thấp nên tôi mới cài Ubuntu 13.04, rồi cài TeXLive 2013 và một số thứ nữa. Cài xong, máy tính gần như đứng yên bất động. Khởi động thì được, nhưng khi chạy một chương trình, ví dụ bấm Ctrl – Alt – T để mở một Terminal, chờ đến hơn 1 phút mới mở được của sổ, vậy làm ăn thế nào được.

Mở một Terminal, gõ lshw thì được thông báo:


*-memory
 description: System Memory
 physical id: b
 slot: System board or motherboard
 size: 512MiB
 capacity: 3GiB
 *-bank:0
 description: SODIMM DDR2 Synchronous 533 MHz (1,9 ns)
 physical id: 0
 slot: M1
 size: 512MiB
 width: 32 bits
 clock: 533MHz (1.9ns)
 *-bank:1
 description: SODIMM DDR2 Synchronous 533 MHz (1,9 ns) [empty]
 physical id: 1
 slot: M2
 clock: 533MHz (1.9ns)

Vậy là bộ nhớ chỉ có 0.5 GB làm thế nào mà chịu nỗi giao diện đồ hoạ Unity của Ubuntu. Nhớ lại, tôi có 1 thanh RAM 2 GB nhưng lại là loại DDR3 /1066 không cắm vào được, tôi cũng có 2 thanh RAM 0.5 GB DDR2 từ một máy tính cũ hơn của con gái, đem cắm vào máy,nó cũng chỉ nhận diện được 0,5GB. Vậy là hết, máy tính này chắc chỉ sử dụng để chạy một chương trình duy nhất là Evince để trình chiếu các file PDF Beamer viết bằng \LaTeX mà thôi.

Hôm nay giống như này một buổi nông nhàn, tôi đem máy tính ra cài Lubuntu tức là LXDE + Ubuntu. LXDE do một chàng trai trẻ người Đan Mạch, Mario Beiling viết. Tôi có gặp Mario vài lần ở TP HCM khi còn làm trong lãnh vực đào tạo CNTT. Trước đó, tôi cũng đọc một số tài liệu về LXDE. Bây giờ tìm  kiếm trên mạng mới biết Lubuntu không sử dụng nhiều bộ nhớ, không chạy những chương trình nặng ký và do đó nó làm nhẹ một máy tính cấu hình thấp. Thử xem sao!

A hoá ra đúng như trong các tài liệu đã nói, cài đặt xong, máy tính 0.5 GB bỗng chạy mượt mà, có vẻ mọi thứ không kém gì Win7.

  1. Bộ văn phòng không sử dụng LibreOffice, thay vào đó là AbiWord và Gnumeric. Tôi cũng không mấy khi sử dụng Word.
  2. Trình duyệt không dùng Firefox, thay vào đó là Chromium. Càng tốt vì duyệt Web chỉ cần nhanh.

và nhiều thứ nhẹ ký khác nữa mà nếu bắt buộc phải cài để sử dụng trên một máy tính cấu hình thấp, bạn sẽ nghiệm ra.

Tôi cài đặt hoàn chỉnh và gần như không thiếu gì trong những thứ tôi thường dùng,

  1. Bộ gõ tiếng Việt SCIM
  2. perl-tk để cài TeXLive 2013 và ngay sau đó cài TeXLive 2013
  3. TeXMaker để soạn thảo LaTeX, chương trình đọc file PDF Evince đã có sẵn.

Tất cả mọi thứ cần thiết đã xong và máy tính vẫn chạy mượt mà. Trong thời gian tới đi dạy sử dụng máy tính cầm tay ở các tỉnh tôi sẽ chẳng còn phải lo cái máy tính xách tay nữa.

Một vấn đề cũng nảy sinh khi có nhiều máy tính trong nhà.

  1. Thông thường tôi làm việc trên máy tính để bàn đặt ở tầng trệt, vừa làm việc vừa coi nhà, vừa bán hàng.
  2.  Máy tính xách tay Compaq Presario V3000 đạt ở lầu 1, vừa làm việc vừa giữ cháu ngoại.

Chia sẻ thư mục ở máy tính để bàn với máy tính xách tay là chuyện chẳng đặng đừng. Cũng do tình huống mới phát sinh mà tôi phải viết bài này, để chia sẻ với các bạn nào quan tâm, nhưng thực chất là cho chính mình, vì tuổi quá 50 hay quên dù thời niên thiếu đã từng sở hữu một trí nhớ tuyệt vời.

Máy tính để bàn Ubntu 13.04 là máy chính chứa gần như toàn bộ dữ liệu của tôi, kể cả backup từ hơn chục năm qua gần tới ngưỡng 500 GB. Chạy lệnh ifconfig lấy địa chỉ IP là 192.168.1.102 trong mạng LAN. Dùng synaptic để cài nfs-kernel-server, cài xong chạy lệnh

sudo gedit /etc/exports

chèn một dòng cuối vào file này như sau

/home/nthaison/Documents 192.168.1.106(rw)

nghĩa là chia sẻ thư mục Documents đặt trong /home/nthaison cho máy tính trong cùng nạng LAN có địa chỉ IP là 192.168.1.102 (là máy tính Compaq trên lầu 1) người dùng được quyền đọc và viết. KHỞI ĐỘNG lại máy tính này để tập tin exports cập nhật đường dẫn.

Lên lầu 1, mở máy tính Compaq dùng synaptic để cài nfs-common. Cài xong tạo một thư mục /tmp/Documents

Sau đó ra lệnh mount ổ thư mục được chia sẻ

sudo mount 192.168.1.102:/home/nthaison/Documents /tmp/Documents 

chưa quá 1 giây, thư mục này (trên máy tính Desktop ở tầng trệt) được chia sẻ với máy tính Compaq.

Dùng mc mở được ngay thư mục này, từ đó khi làm việc trên máy tính Clinet Compaq dùng chung thư mục Documents của máy tính để bàn.

Tôi viết bài này nhằm mục đích chia sẻ cho những các bạn nào quan tâm, nhưng chủ yếu là để tôi có thể đọc lại nhiều lần thay vì lưu trong ký ức.

6 responses to “Lubuntu

  1. Từ trong khó khăn mới nảy sinh ý tưởng thầy à. Máy tính sách tay của em cũng mới hư…điều này làm em nói lời tạm biệt Ubuntu……nhưng không biết làm sao được..

  2. Wow. Cháu cũng đang dùng Ubuntu 12.04 LTS🙂

  3. Doãn Minh Đăng

    Về lâu dài, thầy sẽ tốn kha khá tiền điện nếu bật máy tính để bàn liên tục. Gần đây ở TPHCM các bạn trẻ làm điện tử đã sử dụng được máy tính Raspberry Pi, trên đó cài được một phiên bản dẫn xuất từ Debian (tên là Raspbian). Nếu thầy có thể đầu tư một cái máy tính Raspberry Pi (giá khoảng 1 triệu) và lưu dữ liệu trong một ổ cứng ngoài, thì thầy không cần bật máy tính để bàn mà chỉ chạy Raspberry Pi để làm server thôi (nó chỉ tốn công suất khoảng 5W). Chúc thầy vui vẻ ạ.

  4. Cám ơn thầy đã chia sẻ, nhân tiện thầy cho em hỏi luôn, em cài Lubuntu cài cũng mượt mà lắm, nhưng em muốn chia sẻ dữ liệu qua máy ảo, máy thật để tiện về việc chia sử dụng dữ liệu. Em lên google tìm kiếm nhưng em thấy tài liệu về Lubuntu Ít quá. E nghĩ chắc thầy đã sử dụng rồi. Em cảm ơn thầy nhiều.

  5. Em chào thầy, đọc bài này của thầy mà em thấy mình thật may mắn khi có được một chiếc máy tính di động như hiện giờ.

    Máy em đang dùng cài Ubuntu 14.04, em thấy bản này là mượt nhất từ trước tới nay của Ubuntu, e hầu như bỏ hẳn Win8 bản quyền để xài cái này. Cũng may mắn vì máy e đủ mạnh để chạy Ubuntu bản mới. E cũng thấy ElementOS (1 distro của Ubuntu) cũng chạy khá mượt, nếu như không có Ubuntu 14.04 thì đây là lựa chọn hoàn hảo.

    Về chuyện đồng bộ dữ liệu, nếu chỉ đồng bộ thư mục document thôi sao thầy không dùng các phần mềm đồng bộ online như Dropbox hay Google Drive vậy thầy? Em thấy nó rất cần thiết vì đôi khi ổ cứng offline của thầy bị hỏng thì không hay, khi ấy thầy đã kịp lưu ở trên mạng “một cách tự động” rồi. Sau 3 lần mất dữ liệu e thấy chỉ còn cách dùng cái này mới an tâm.

    Dung lượng miễn phí có thể lên tới gần 10Gb nếu biết cách kiếm. Còn các dữ liệu nặng ký khác thì thầy có thể dùng BoxSync (box.com) để lưu trữ, vì đây là các file ta ko hay thường xuyên dùng tới mà chỉ mang tính lưu trữ. Hiện Ubuntu chỉ hỗ trợ tốt Dropbox và Google Drive, còn BoxSync ta phải dùng vài lệnh phức tạp khác nói chung không được tiện dụng lắm.

    Em có vài kinh nghiệm xài như thế nhưng không biết có phù hợp với máy thầy hay không? E cũng rất thích tìm hiểu về LaTeX và Linux. Nếu thầy rãnh, thầy ghé blog em giao lưu ạ, em cảm ơn thầy.

    Math2IT blog: http://math2it.blogspot.fr/

  6. Em là một sinh viên Khoa Toán K31. Năm 3 ĐH em có được may mắn học 1 khóa Latex miễn phí do thầy và thầy Kỳ Anh dạy, lúc đó thầy còn làm trưởng khoa Toán. Từ đó đến nay cũng đã rất lâu rồi, em vẫn luôn dành thời gian tìm hiểu về Latex và Ubuntu. Em rất cảm ơn thầy đã truyền đạt và chia sẻ những kiến thức bổ ích và lòng hăng say nghiên cứu của thầy đến với nhiều thế hệ sinh viên. Với lòng ngưỡng mộ thầy, em chúc thầy luôn nhiều sức khỏe và thành công trong mọi lĩnh vực ạ!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s